Jawność i komunikacja

Podsumowanie

Na spotkania poświęcone jawności samorządu i dialogowi społecznemu w Kaliszu tłumnie przybyli zainteresowani tematem mieszkańcy, Radni Miejscy, Radni Osiedlowi, przedstawicieli Urzędu Miasta oraz członkowie organizacji pozarządowych. Spośród zaproszonych prezydentów pojawiła się Wiceprezydent Miasta Kalisza Karolina Pawliczak.

[linki do wideo]

Na spotkaniu z Katarzyną Batko-Tołuć z Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska, zastanawialiśmy się nad ogólnymi standardami jawności w polskich samorządach. Według oceny ekspertów z Sieci Obywatelskiej, w Polsce nie ma kultury jawności, a postawa władz na każdym poziomie samorządu jest raczej niechętna zapisom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie, zasada jawności jest zasadą każdego demokratycznego państwa, gwarantuje przejrzystość działania administracji publicznej. Artykuł 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mówi o prawie każdego obywatela do informacji o działalności organów i osób publicznych (o dostępie do informacji publicznej pisaliśmy tutaj).

Jak rozumiemy jawność?

Jawność to nie tylko prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, ale jawne działania każdego dnia, otwarty dialog, swobodny i sprawny przepływ informacji między mieszkańcami i administracją publiczną. „Jawność na co dzień” buduje wiarygodność samorządu, stanowi niejako gwarancję, że decyzje dokonywane są przy udziale i kontroli społeczeństwa, ogranicza stronnicze i nieetyczne działania. W toku dyskusji mieszkańcy zgłaszali postulaty, dotyczące m.in. upubliczniania w kaliskim Biuletynie Informacji Publicznej danych, które są konkretne i zrozumiałe dla obywateli oraz zamieszczanie ich w taki sposób, żeby te dane można było ze sobą zestawiać i porównywać. Podnoszono również kwestię publicznego rejestru umówi oraz publikacji wszystkich wydatków miasta (nie na wszystko zawiera się umowę). Sporo emocji wywołał wątek jawności wynagrodzeń pracowników administracji. Wielu uczestników spotkania poparło ten postulat, jednak kilka osób zwróciło uwagę, że wymagałoby to zmiany obecnie obowiązującego prawa, również w zakresie ustawy o ochronie danych osobowych.

Podsumowaliśmy też jak na tle byłych miast wojewódzkich wypadają obowiązujące standardy jawności w Kaliszu [link z watchodoga]. Zwrócono uwagę, że na kaliskiej stronie Biuletynu Informacji Publicznej nie są publikowane protokoły ani transmisje z sesji i posiedzeń komisji rady miejskiej. Pod względem kontroli obywatelskiej w Kaliszu dzieje się niewiele – w 2013 r. wpłynęło do urzędu miasta ok. 55 wniosków o dostęp do informacji publicznej.

Obszary warte uwagi

Na obu spotkaniach pojawiły się pytania, dotyczące funkcjonowania i przejrzystości prac Rady Miejskiej oraz Rad Osiedlowych, na które nikt z obecnych nie udzielił odpowiedzi. Zwróciliśmy się pisemnie o odpowiedź do Magdaleny Spychalskiej – Przewodniczącej Komisji Prawa, Porządku Publicznego i Samorządu Osiedlowego oraz Andrzeja Plichty – Przewodniczącego Rady Miejskiej w Kaliszu. Uzyskane odpowiedzi opublikujemy na naszej stronie (lista pytań i wnioski znajdują się tutaj).

Jak mieszkańcy oceniają spotkanie o jawności?

Z analizy otrzymanych po spotkaniu ankiet wynika, że uczestników spotkania zachęciło do udziału nie tylko zainteresowanie tematem, ale także zaangażowanie w sprawy miasta (Interesuje mnie Kalisz. Ważne jest dla mnie dobro naszego miasta) oraz poczucie potrzeby wprowadzenia w nim zmian (Do udziału w spotkaniu zachęciła mnie chęć zmian w naszym mieście, Jestem zainteresowany tematem świadomości obywatelskiej). Ponadto uczestnictwo w spotkaniu z punktu widzenia osób będących przedstawicielami czy współpracownikami samorządu, to także sposób na bycie na bieżąco, śledzenie tego, co dzieje się w mieście (Trzeba być w centrum, orientować się, znać punkt widzenia innych).

Uczestnicy wskazują na dobrą atmosferę, w jakiej odbywało się spotkanie – określano ją jako szczerą, otwartą, doceniono obecność przedstawicieli władz miejskich różnego szczebla oraz swobodę w zadawaniu pytań. Wskazuje to na silną potrzebę otwartej dyskusji, bezpiecznej debaty, w czasie której można zadać każde, dotyczące tematu, spotkania pytanie i otrzymać konkretne odpowiedzi (Podobała mi się możliwość wypowiedzenia się na tematy ważne, Podobała mi się możliwość dyskusji, Podobała mi się familiarna atmosfera wprowadzona przez prowadzącą, Wreszcie jest dialog i dyskusja, do tej pory człowiek czuł się nikim wobec władzy).

Uczestnicy mieli bardzo różny wyjściowy poziom wiedzy – część z nich po spotkaniu czuła, że dowiedziała się czegoś nowego na każdy z poruszanych tematów (czym jest jawność funkcjonowania władzy, jakie są prawa obywatela związane z jawnością władzy, jakie są zasady jawnego rozliczania publicznych środków, czym zajmują się organizacje strażnicze), część nie czuła przyrostu wiedzy w żadnym z nich. Ankiety wskazują jednak, że działalność organizacji strażniczych to temat stosunkowo nowy i budzący zainteresowanie.

Uczestnicy spotkania najbardziej zainteresowani byli wprowadzeniem transmisji z sesji Rady Miejskiej – takie rozwiązanie jest w ich opinii prawdziwym zapewnieniem jawności. Drugim szczególnie pożądanym rozwiązaniem było ujawnienie zarobków urzędników miejskich i radnych. Rozmówcy, z którymi przeprowadzone zostały wywiady podkreślali, że ostateczna ocena spotkania zależy od jego długofalowych efektów – spotkanie ma bowiem być nie tylko okazją do wymiany myśli czy zdobycia wiedzy, ale też wydarzeniem, które ma przynieść efekty, wspomóc wprowadzenie zmian.

Zdaniem Katarzyna Batko-Tołuć Kalisz ma obecnie bardzo dobre perspektywy rozwoju: Moje typy na miasta kadencji 2014-2018 podtrzymuję: Kalisz, Gorzów Wielkopolski, Słupsk. Wszystkie mają nowe władze i aktywną grupę mieszkańców, którą interesują sprawy miasta.

Tekst zawiera fragmenty podsumowania wyników ankiet, sporządzone przez Fundację Pole Dialogu.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>